DEHB Tanısı Alan Çocuklarda RAM Değerlendirmesi ve Özel Eğitim Gereksiniminin Belirlenmesi

Soru

Çocuğum okul ortamında arkadaşlarına vurma, dürtüsel davranışlar gösterme ve kurallara uymakta zorlanma nedeniyle sık sık şikâyet almaktadır. Bu nedenle bir çocuk ve ergen psikiyatristine başvurduk. Yapılan değerlendirme sonucunda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı konuldu ve ilaç tedavisine başlandı.

İlaç kullanımı sonrasında davranışlarında belirli düzeyde olumlu gelişmeler gözlemledik. Ancak psikiyatrist özel eğitim desteğine ihtiyaç olduğunu düşünmediğini belirtti. Buna rağmen çocuğumun gelişimsel düzeyinin, öğrenme becerilerinin ve okul performansının daha kapsamlı değerlendirilmesini istiyorum.

Bu nedenle Rehberlik ve Araştırma Merkezi'ne (RAM) başvurarak ayrıntılı değerlendirme yaptırmayı düşünüyorum.

• RAM, çocuğumun gelişimsel düzeyini değerlendirebilir mi?

• Olası bir gelişimsel bozukluk veya ek destek ihtiyacı olup olmadığını belirleyebilir mi?

• Özel eğitim desteğine ihtiyaç duyup duymadığı RAM tarafından değerlendirilebilir mi?

• DEHB tanısı bulunan bir çocuk için RAM süreci nasıl ilerlemektedir?

Yanıt

Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM), çocukların eğitimsel gereksinimlerini belirlemek amacıyla çok yönlü değerlendirmeler yapan kurumlardır. Psikiyatrik tanı koyma yetkileri bulunmasa da mevcut tanıların eğitimsel etkilerini değerlendirebilir ve çocuğun eğitim ortamında ihtiyaç duyduğu destekleri belirleyebilirler.

DEHB tanısı almış bir çocuğun RAM'a yönlendirilmesi, yalnızca tanının doğrulanması amacıyla değil; akademik performansının, dikkat becerilerinin, öğrenme süreçlerinin, sosyal uyumunun ve gelişimsel özelliklerinin ayrıntılı olarak incelenmesi açısından faydalı olabilir.

RAM değerlendirmesi sırasında;

• Akademik beceriler,

• Dikkat ve çalışma davranışları,

• Dil ve iletişim becerileri,

• Sosyal-duygusal gelişim,

• Öğrenme güçlüğü belirtileri,

• Okul uyumu ve davranış özellikleri

gibi alanlar ele alınabilmektedir.

Bazı çocuklarda DEHB'ye ek olarak özgül öğrenme güçlüğü, dil ve iletişim alanında güçlükler veya farklı gelişimsel ihtiyaçlar bulunabilmektedir. Bu nedenle kapsamlı değerlendirme yapılması, çocuğun güçlü ve desteklenmesi gereken yönlerinin belirlenmesine katkı sağlar.

RAM'ın yapacağı inceleme sonucunda çocuğun özel eğitim desteğine ihtiyaç duyup duymadığı, eğitim ortamında hangi uyarlamaların gerekli olduğu ve hangi destek hizmetlerden yararlanabileceği konusunda görüş oluşturulabilir.

Psikiyatrist tarafından özel eğitim gereksinimi görülmemiş olması, RAM değerlendirmesinin gereksiz olduğu anlamına gelmez. Her iki değerlendirme farklı amaçlara hizmet etmektedir. Psikiyatrist klinik tanı ve tedavi sürecini yönetirken, RAM eğitimsel gereksinimleri ve destek ihtiyaçlarını değerlendirmektedir.

Bu nedenle çocuğun davranışları, öğrenme süreçleri ve okul yaşantısına ilişkin daha kapsamlı bilgi edinmek amacıyla RAM başvurusu yapılması uygun ve yararlı bir adım olarak değerlendirilebilir.