Gelişimsel Gecikmesi Olan Çocuklarda Parmak Emme ve Yabancı Kişilere Farkındalık Nasıl Desteklenebilir?

Soru

Gelişimsel Gecikmesi Olan Çocuklarda Parmak Emme, Yabancı Kişilere Farkındalık ve Regülasyon Nasıl Desteklenebilir? 

Uzman Görüşü

Parmak emme davranışı, gelişimsel gecikmesi olan çocuklarda yalnızca bir alışkanlık değil; kendini sakinleştirme, duyusal ihtiyaçlarını karşılama veya stresle baş etme yöntemi olarak da görülebilir. Bu nedenle davranışı doğrudan yasaklamak ya da baskıyla ortadan kaldırmaya çalışmak her zaman doğru yaklaşım olmayabilir. Öncelikle davranışın hangi durumlarda arttığı gözlemlenmelidir. Sıkılma, bekleme, yorulma veya kaygı gibi durumlarla ilişkiliyse, alternatif duyusal etkinlikler ve uğraşlar planlanabilir. Eğer davranış ağız ve diş sağlığını olumsuz etkiliyor, sosyal yaşamı belirgin biçimde zorlaştırıyor veya yoğun şekilde devam ediyorsa, çocuğu takip eden özel eğitim uzmanı, dil ve konuşma terapisti ya da çocuk psikoloğu ile birlikte bir davranış planı oluşturulması yararlı olacaktır.

Yabancı farkındalığı ve kişisel sınırlar konusu ise gelişimsel düzeyi akranlarından geride olan çocuklarda daha uzun süreli ve sistematik çalışmalar gerektirebilir. Bu beceriyi geliştirmek için öncelikle "aile bireyleri", "tanıdık kişiler" ve "yabancılar" kavramları görseller ve fotoğraflar kullanılarak öğretilmelidir. Sosyal öyküler, rol canlandırmaları ve günlük tekrarlar oldukça faydalıdır. Çocuğa kimlere sarılabileceği, kimlerle el sallayarak selamlaşacağı ve kimlerden izin almadan fiziksel temas kurmaması gerektiği somut örneklerle gösterilmelidir. Kalabalık ortamlarda el tutma, ebeveyne yakın durma ve tanımadığı kişilerle fiziksel temas kurmama gibi kurallar kısa ve net ifadelerle sık sık hatırlatılabilir. Bu becerilerin kazanılması zaman alabilir; önemli olan tutarlı tekrarlar ve farklı ortamlarda yapılan uygulamalardır.

Bolluca ailesi uzmanları diyor ki, her iki durumun da çocuğun gelişimsel düzeyi dikkate alınarak ele alınması gerekir. Kurumlarımızdan destek ve görüş alabilirsiniz.