Hafif Otizm Tanılı Çocuğum Gelişim Gösteriyor Ancak Hala Eksikleri Var, Neler Yapabilirim?
Soru
Çocuğum 1 yaşındayken 3 kez havale geçirdi ve sonrasında çocuğumda belirgin değişiklikler oldu. 2 yaşında psikoloğa gittiğimizde hafif otizm tanısı aldı. Yaklaşık 2,5 yaşından beri özel eğitim alıyor, son 2 yıldır kreşe gidiyor ve yaklaşık 1 yıldır da dil ve konuşma terapisine devam ediyor. Bu süreçte oğlumda önemli gelişmeler oldu, her geçen ay daha iyiye gidiyor. Ancak hâlâ iletişimde ve kendini ifade etmede zorlandığı alanlar var. Bir miktar ekolalisi de devam ediyor. Bu durumda evde neler yapabilirim?
Uzman Görüşü
Öncelikle anlattıklarınızdan, oğlunuzun eğitimlerden fayda gördüğü ve gelişim sürecinin olumlu yönde ilerlediği anlaşılıyor. Özel eğitim, kreş desteği ve dil-konuşma terapisinin uzun süreli ve düzenli şekilde devam etmesi önemli bir avantaj sağlamış. Özellikle "her geçen ay daha iyi oluyor" ifadeniz, gelişimin devam ettiğini gösteren oldukça değerli bir göstergedir.
Otizm tanılı birçok çocukta iletişim becerileri geliştikçe ekolali bir süre daha devam edebilir. Ekolali her zaman olumsuz bir durum olarak değerlendirilmez. Bazı çocuklar dili öğrenme sürecinde duydukları ifadeleri tekrar ederek iletişim kurmaya çalışırlar. Zamanla dil becerileri güçlendikçe bu tekrarların yerini daha işlevsel ve özgün ifadeler almaya başlayabilir.
Ev ortamında iletişim becerilerini desteklemek için şu noktalara ağırlık verebilirsiniz:
- Günlük yaşam içinde mümkün olduğunca karşılıklı sohbet fırsatları oluşturun.
- Sadece soru sormak yerine yorum yaparak konuşmayı sürdürün.
- Yaşadığı olayları anlatmasını teşvik edin ve anlatırken acele etmeden dinleyin.
- Kitap okurken resimler üzerinden tahmin yapma, neden-sonuç ilişkisi kurma ve duygu konuşmaları yapın.
- İsteklerini tek kelimeyle ifade ettiğinde modeli genişletin. Örneğin "su" dediğinde "Su istiyorum" şeklinde doğal bir model sunabilirsiniz.
- Oyun sırasında sıra alma, karşılıklı konuşma ve hayali oyunları destekleyin.
- Ekran kullanımını mümkün olduğunca sınırlı tutup gerçek sosyal etkileşimleri artırın.
İletişim becerilerinde ilerleme kaydeden çocuklarda bir sonraki hedef genellikle yalnızca konuşmak değil; sohbet başlatmak, sohbeti sürdürmek, duygu ve düşüncelerini paylaşmak, yaşadığı olayları ayrıntılı anlatabilmek ve karşısındaki kişinin bakış açısını anlayabilmek olur. Bu nedenle çalışmaların sadece kelime öğretimine değil, sosyal iletişim becerilerine de odaklanması önemlidir.
Bulunduğunuz bölgede çocuk psikiyatristinizin, RAM'ın veya çocuğunuzun devam ettiği özel eğitim kurumu ve dil-konuşma terapistinin yönlendirmeleriyle uygun uzmanlara ulaşabilirsiniz. Genel olarak anlattığınız tablo, önemli kazanımlar elde etmiş ve gelişimi devam eden bir çocuğu düşündürüyor. Mevcut desteklere düzenli şekilde devam edilmesi ve ev ortamında iletişim fırsatlarının artırılması, ilerlemenin sürmesine katkı sağlayacaktır. Kurumlarımızdan destek, eğitim ve görüş alabilirsiniz.