Yıllardır Özel Eğitim Desteği Var Ama Sonuç Yok mu? Öğrenmeyi Yeniden Düşünmek

“Yıllardır Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezine gidiyorum ama hiçbir fayda göremedim” diyenler için özellikle söylüyoruz:
Öğrenme bir süreçtir. Bu süreçte zaman, duygusal bağ ve fırsat önemlidir.

Bu sürecin sağlıklı ilerleyebilmesi için yalnızca yöntemler değil; zaman, duygusal bağ ve doğru fırsatlar belirleyicidir. Çünkü yeni bir beceri, yüksek baskı altında değil; minimal stres, yeterli süre ve tekrarla filizlenir.

YouTube yayınımızda tüm bu noktaları açık, net ve örneklerle ele aldık.

Konuya ilgi duyanlar içinse yayında paylaştığımız düşüncelerin makale transkriptini derleyerek sizlerle buluşturduk.

Ailelerle yaptığımız görüşmelerde en sık karşılaştığımız sorulardan biri şu oluyor:
“Hocam, yıllardır özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine gidiyoruz ama beklenen sonucu alamadık. Çocuğum hiçbir şey öğrenmedi.”

Bu soru, aslında öğrenmenin nasıl gerçekleştiğine dair önemli bir yanlış anlamayı da beraberinde getiriyor. Çünkü öğrenme; tek başına bir kurum, bir seans ya da bir uzmanla sınırlı bir durum değildir. Öğrenme, beyinde gerçekleşen bir süreçtir ve bu sürecin sağlıklı ilerleyebilmesi için bazı temel koşullara ihtiyaç vardır.

Öğrenme Beyinde Nasıl Gerçekleşir?

Beynimizde öğrenmenin oluşabilmesi için zamana, tekrara ve deneyime ihtiyaç vardır. Sinir hücreleri arasındaki bağlantılar, ancak tekrar eden ve anlamlı yaşantılarla güçlenir. Tek seferlik yapılan bir davranış, genellikle kısa süreli hafızada yer alır. Ancak bir davranış defalarca, farklı zamanlarda ve ortamlarda tekrarlandığında uzun süreli hafızaya kodlanır.

Yani bir beceriyi “yapabiliyor olmak” ile o beceriyi kalıcı ve bağımsız bir şekilde sergileyebilmek arasında ciddi bir fark vardır.

Duygusal Bağ Olmadan Öğrenme Olmaz

Öğrenmenin en kritik unsurlarından biri duygusal bağdır. Çocukla aramızda güvene dayalı bir ilişki kurulamıyorsa, eğitim oturumları çoğu zaman gereksiz ısrarlarla ve başarısız sonuçlarla sonlanır. Çocuk kendini güvende hissetmediği, anlaşılmadığını düşündüğü bir ortamda öğrenmeye açık olmaz.

Bu nedenle eğitim yalnızca “ne öğretildiği” ile değil, nasıl bir ilişki içinde öğretildiğiyle de ilgilidir.

Stres Öğrenmeyi Engeller mi?

Bu noktada sıkça yanlış anlaşılan bir konuya da değinmek gerekir. Öğrenme tamamen stressiz bir ortamda mı gerçekleşir? Hayır.
Öğrenme için minimal düzeyde bir stres gereklidir.

Burada bahsettiğimiz stres; çocuğu baskılayan, kaygılandıran bir stres değil, onu hafifçe zorlayan, “yapabilirim” duygusunu harekete geçiren bir uyarandır. Bu düzeydeki stres, öğrenmeyi kolaylaştıran önemli faktörlerden biridir.

Fırsat Vermediğimizde Öğrenme Kalıcı Olmaz

Birçok aile farkında olmadan çocuğun öğrenme fırsatlarını sınırlar. Örneğin, çocuk ayakkabısını giyebilecekken anne ya da baba onun yerine bu davranışı yapar. Oysa çocuğun yapabildiği her beceride yetişkinin geri çekilmesi gerekir.

Basit bir düğme ilikleme becerisi bile, çocuk bu davranışı defalarca deneyimlediğinde bağımsızlaşır ve uzun süreli hafızaya yerleşir. Çocuğa fırsat vermediğimizde, aslında onun öğrenmesini değil, bağımlılığını pekiştirmiş oluruz.

Ailenin Eğitime Katılımı Neden Bu Kadar Önemli?

Nasıl ki nitelikli bir eğitim için nitelikli bir uzmana ihtiyaç varsa, aynı şekilde ailenin de bilinçli bir şekilde sürece katılması gerekir. Eğitim yalnızca merkezde yapılan seanslarla sınırlı değildir. Günlük yaşamda, evde, farklı ortamlarda becerilerin tekrar edilmesi öğrenmenin kalıcılığını sağlar.

Hafif ipuçlarıyla çocuğu desteklemek, onu motive etmek ve gerektiğinde geri çekilmek; öğrenmeyi güçlendiren temel yaklaşımlardır.

Bolluca Ailesi Diyor ki

Çocuklarda öğrenmenin gerçekleşebilmesi için:

• Zaman

• Tekrar

• Duygusal bağ

• Minimal düzeyde stres

• Davranışın farklı ortamlarda yapılma fırsatları

• Ailenin aktif ve bilinçli katılımı

bir arada olmalıdır.

“Yıllardır özel eğitim alıyoruz ama öğrenmedi” cümlesi çoğu zaman öğrenmenin gerçekleşmediğini değil, öğrenme koşullarının yeterince desteklenmediğini gösterir.

Umarım bu yazı, aklınızdaki sorulara bir nebze de olsa açıklık getirebilmiştir. Merak ettiğiniz başka konular varsa, her zaman bizlere sorabilirsiniz.

Gittiğiniz özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi sadece bir kurum değildir, gelecekte ki çocuğunuzun davranışlarının mimarıdır.