Çocuğum Bana Neden İlgi Göstermiyor?
Ebeveynlerin Çocuklarıyla Kurduğu Duygusal Bağın Önemi
Çocukların anne ve babalarıyla kurduğu ilişki, yalnızca aynı evde yaşamak veya temel ihtiyaçlarının karşılanmasıyla sınırlı değildir. Bir çocuğun kendisini değerli, güvende ve anlaşılmış hissetmesi; ebeveynleriyle kurduğu duygusal ilişkinin niteliğiyle yakından bağlantılıdır.
Bazı anne babalar ilerleyen yaşlarda çocuklarının kendileriyle ilgilenmediğinden, arayıp sormadığından veya yeterince vakit geçirmediğinden yakınabilir. Ancak bu noktada üzerinde düşünülmesi gereken önemli bir soru vardır:
Çocuğumuz küçükken onun duygusal dünyasına ne kadar dokunabildik?
Çünkü çocukluk döneminde kurulamayan duygusal yakınlığın, yetişkinlik döneminde kendiliğinden ortaya çıkmasını beklemek her zaman gerçekçi değildir.
1. Çocuklukta Kurulan Duygusal Bağ, Yetişkinlik İlişkilerini Etkiler
Çocuklar dünyayı öncelikle anne ve babalarıyla kurdukları ilişkiler üzerinden tanımaya başlar. Sevgi, güven, şefkat, kabul görme ve anlaşılma gibi temel duygusal ihtiyaçlar çocukluk döneminde şekillenir.
Bir çocuk konuşmak istediğinde dinleniyorsa, korktuğunda destekleniyorsa, üzüldüğünde duyguları küçümsenmiyorsa kendisini ilişkinin değerli bir parçası olarak hisseder.
Buna karşılık sürekli eleştirilen, duyguları görmezden gelinen veya yalnızca başarıları üzerinden değerlendirilen çocuklar, zaman içerisinde duygusal mesafe geliştirebilir.
Bu nedenle ebeveyn-çocuk ilişkisinde önemli olan yalnızca çocuğun fiziksel ihtiyaçlarını karşılamak değil, onun duygusal ihtiyaçlarına da karşılık verebilmektir.
2. Çocuğa Zaman Ayırmak, Sadece Aynı Ortamda Bulunmak Değildir
Birçok ebeveyn çocuğuyla aynı evde yaşamasını, onun ihtiyaçlarını karşılamasını ve maddi imkânlar sunmasını yeterli bir ebeveynlik göstergesi olarak değerlendirebilir.
Oysa çocuklar için birlikte geçirilen zamanın niteliği son derece önemlidir.
-
Çocuğun anlattıklarını gerçekten dinlemek,
-
Onunla göz teması kurmak,
-
Oyunlarına katılmak,
-
Duygularını anlamaya çalışmak,
-
Başarısızlıklarında da yanında olmak,
-
Koşulsuz sevildiğini hissettirmek.
Bunlar çocuğun ebeveyniyle kurduğu ilişkinin temel yapı taşlarıdır.
Çocuk, kendisini yalnızca ihtiyaçları karşılanan biri olarak değil, duygu ve düşünceleri önemsenen bir birey olarak görmelidir.
3. Çocuklardan Beklentilerimiz Gerçekçi mi?
Ebeveynlerin çocuklarından sevgi, ilgi ve bağlılık beklemesi doğaldır. Ancak bu beklentilerin çocuğun gelişimsel özellikleri, bireysel ihtiyaçları ve aile içerisinde yaşanan geçmiş deneyimlerle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Çocuklar anne babalarının duygusal boşluklarını doldurmakla sorumlu değildir. Onlardan sürekli ilgi göstermelerini, her koşulda ebeveynlerini önceliklendirmelerini veya geçmişte yaşanan eksiklikleri telafi etmelerini beklemek sağlıklı bir ilişki anlayışı değildir.
Sevgi bir borç ilişkisi değildir.
Sağlıklı ebeveynlik, çocuğun ileride bize ne vereceği üzerinden değil, bugün onun gelişimine ve duygusal dünyasına ne kattığımız üzerinden değerlendirilmelidir.
4. Çocuklukta Görülmeyen Duygular, İlerleyen Yaşlarda Mesafeye Dönüşebilir
Çocukların duygusal ihtiyaçlarının uzun süre karşılanmaması, ebeveynleriyle aralarında iletişim sorunlarına ve duygusal uzaklaşmaya zemin hazırlayabilir.
Özellikle çocuğun düşüncelerinin sürekli önemsizleştirilmesi, duygularının bastırılması ve bireysel sınırlarına saygı gösterilmemesi, ilerleyen yaşlarda ilişki kurma biçimini etkileyebilir.
Ancak burada önemli bir ayrıntı vardır: Her yetişkin çocuğun ebeveynleriyle mesafeli olması çocuklukta yaşanan olumsuz deneyimlerin sonucu değildir. Bireysel farklılıklar, yaşam koşulları, kişilik özellikleri ve aile dinamikleri de bu ilişkide belirleyicidir.
Geçmişte yaşananları anlamak, suçlu aramaktan çok bugünkü ilişkiyi iyileştirmek açısından önemlidir.
5. Sağlıklı Ebeveyn-Çocuk İlişkisi Nasıl Kurulur?
Sağlıklı bir ebeveyn-çocuk ilişkisi için çocukluk döneminden itibaren güvene, karşılıklı saygıya ve duygusal paylaşıma dayalı bir iletişim geliştirilmelidir.
Bunun için:
-
Çocuğunuzu yargılamadan dinleyin.
-
Duygularını küçümsemeyin ve geçersizleştirmeyin.
-
Onunla nitelikli zaman geçirin.
-
Sevginizi yalnızca başarı ve davranış koşullarına bağlamayın.
-
Yaşına ve gelişim düzeyine uygun sorumluluklar verin.
-
Hatalar karşısında cezalandırmak yerine anlamaya ve rehberlik etmeye çalışın.
-
Çocuğunuzun bireyselleşmesine ve kendi sınırlarını oluşturmasına izin verin.
Unutulmamalıdır ki çocuklar söylediklerimizden çok, onlara nasıl davrandığımızı hatırlar.
Çocuklarımızdan Beklediğimiz İlişkiyi Önce Biz İnşa Etmeliyiz
Bir gün çocuğumuzun bizi aramasını, bizimle konuşmasını, hayatını paylaşmasını ve yanımızda olmasını istiyorsak bugün onun hayatında nasıl bir yer tuttuğumuzu sorgulamalıyız.
Ebeveynlik yalnızca büyütmek, okutmak ve ihtiyaçları karşılamak değildir. Aynı zamanda çocuğun duygusal dünyasına eşlik etmek, onu anlamak ve kendisini değerli hissetmesine yardımcı olmaktır.
Çocuklarımızı bize bağımlı yetiştirmek değil, bizimle güvene dayalı bir ilişki kurabilecekleri şekilde büyütmek önemlidir.
Çünkü çocuklarımızın gelecekte bize nasıl davranacağını kontrol edemeyiz. Ancak bugün onlarla nasıl bir ilişki kurduğumuz konusunda sorumluluk alabiliriz.