Çocuğum Ben Söylemeden Yapmıyor

Çocuğum Ben Söylemeden Hiçbir Şey Yapmıyor

Motor Planlama (Somatodispra​​ksi) Güçlüğü Nedir?

Çocuğunuz günlük yaşamda sürekli hatırlatılmaya mı ihtiyaç duyuyor? Giyinmek, oyuncaklarını toplamak, dişlerini fırçalamak veya basit bir etkinliğe başlamak için mutlaka sizin yönlendirmenizi mi bekliyor?

Birçok aile bu durumu çocuğun isteksizliği, dikkatsizliği veya tembelliği olarak değerlendirebilir. Ancak bazı çocuklarda bu davranışların altında motor planlama güçlüğü (somatodispra​​ksi) bulunabilir.

Motor planlama, çocuğun bir hareketi nasıl yapacağını düşünmesi, hareketin aşamalarını organize etmesi ve uygun şekilde uygulaması sürecidir. Bu beceriler günlük yaşam aktivitelerinden oyunlara, okul çalışmalarından öz bakım becerilerine kadar pek çok alanı etkiler.

Motor Planlama (Somatodispra​​ksi) Nedir?

Somatodispra​​ksi, duyusal bütünleme yaklaşımında beden duyusunu kullanarak yeni hareketleri planlama ve organize etme güçlüğüyle ilişkilendirilen bir kavramdır.

Çocuk bir işi yapmak istese bile nereden başlayacağını, hangi hareketi önce yapacağını veya bedenini nasıl konumlandıracağını belirlemekte zorlanabilir.

Örneğin ayakkabısını giymek isteyen bir çocuk:

• Ayakkabıyı hangi ayağına giyeceğini karıştırabilir.

• Ayağını ayakkabının içine yerleştirmekte zorlanabilir.

• Hareketin aşamalarını sıralayamayabilir.

• Sürekli yetişkin desteği bekleyebilir.

Burada önemli olan nokta, çocuğun her zaman yapmak istemediği için değil, bazen nasıl yapacağını organize edemediği için beklemesidir.

Çocuklarda Motor Planlama Güçlüğünün Belirtileri Nelerdir?

Motor planlama güçlüğü yaşayan çocuklarda farklı belirtiler görülebilir.

1. Bir işe başlamada zorlanma

Çocuk kendisinden istenen etkinliği anlamasına rağmen harekete geçmekte güçlük yaşayabilir.

2. Hareketleri sıralayamama

Birden fazla aşamadan oluşan günlük işleri gerçekleştirmekte zorlanabilir.

3. Sürekli hatırlatma ihtiyacı

Günlük yaşam aktivitelerinde yetişkinin yönlendirmesine ihtiyaç duyabilir.

4. Yeni hareketleri öğrenmede güçlük

Daha önce deneyimlemediği oyunları, fiziksel aktiviteleri veya beden hareketlerini öğrenmesi zaman alabilir.

5. Günlük yaşamda organizasyon güçlüğü

Giyinme, hazırlanma, oyuncak toplama ve kişisel bakım gibi aktivitelerde dağınıklık yaşayabilir.

6. Taklit becerilerinde zorlanma

Bir yetişkinin yaptığı hareketi gözlemleyerek aynısını gerçekleştirmekte güçlük çekebilir.

Motor Planlama Güçlüğü Neden Ortaya Çıkar?

Motor planlama, beynin duyusal bilgileri işlemesi, bedenin konumunu algılaması ve hareketleri organize etmesiyle ilişkilidir.

Özellikle iki duyusal sistem bu süreçte önemli rol oynar:

• Proprioseptif duyu: Kaslardan ve eklemlerden gelen bilgiler aracılığıyla bedenin konumunu ve hareketini algılamamızı sağlar.

• Vestibüler duyu: Denge, hareket ve başın uzaydaki konumuyla ilgili bilgileri işler.

Bu duyusal bilgilerin hareket planlamasıyla bütünleştirilmesinde yaşanan güçlükler, çocuğun yeni hareketleri öğrenmesini ve günlük aktiviteleri bağımsız gerçekleştirmesini zorlaştırabilir.

Ancak motor planlama güçlüğünün tek bir nedeni olduğu düşünülmemelidir. Çocuğun gelişimsel, duyusal, motor ve bilişsel özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Motor Planlama Güçlüğünde Ergoterapi ve Duyusal Bütünleme

Ergoterapi, çocuğun günlük yaşam aktivitelerine daha bağımsız katılmasını desteklemeyi amaçlayan bir terapi alanıdır.

Motor planlama güçlüğü yaşayan çocuklarda ergoterapi değerlendirmesi ve çocuğun ihtiyaçlarına uygun müdahale programları önem taşıyabilir.

Terapi sürecinde:

• Beden farkındalığını destekleyen etkinlikler,

• Denge ve koordinasyon çalışmaları,

• İki taraflı beden kullanımını geliştiren aktiviteler,

• Hareket sıralama ve motor planlama çalışmaları,

• Yeni hareket deneyimleri,

• Günlük yaşam becerilerini destekleyen uygulamalar kullanılabilir.

Duyusal bütünleme yaklaşımında etkinlikler çocuğun bireysel duyusal ve motor ihtiyaçlarına göre planlanır.

Amaç yalnızca bir hareketi yaptırmak değil, çocuğun öğrendiği becerileri günlük yaşamına aktarabilmesini ve bağımsızlığını geliştirmesini desteklemektir.

Aileler Çocuklarına Evde Nasıl Destek Olabilir?

Ailelerin yaklaşımı, çocuğun bağımsızlık becerilerinin gelişmesinde önemli bir yere sahiptir.

• Etkinlikleri küçük ve anlaşılır aşamalara ayırın.

• Çocuğunuza bir işi tamamlaması için yeterli zaman tanıyın.

• Sürekli müdahale etmek yerine kendi denemesine fırsat verin.

• Yeni hareketleri oyun içerisinde deneyimlemesini sağlayın.

• Başarısız olduğu durumlarda eleştirmek yerine cesaretlendirin.

• Başardığı küçük adımları fark edin ve destekleyin.

Çocuğun her ihtiyacında onun yerine yapmak, bağımsızlık gelişimini sınırlandırabilir. Bunun yerine gerektiği kadar destek sunmak önemlidir.

Çocuğum Sürekli Hatırlatma Bekliyorsa Ne Yapmalıyım?

Çocuğunuz sürekli hatırlatma ihtiyacı duyuyor, bir işe başlamakta zorlanıyor, günlük aktivitelerde hareketlerini organize edemiyor veya yeni becerileri öğrenirken güçlük yaşıyorsa bu durumun nedenlerini değerlendirmek gerekir.

Her çocukta aynı belirtiler görülmeyebilir. Benzer davranışlar dikkat, yürütücü işlevler, dil gelişimi, motor koordinasyon veya farklı gelişimsel özelliklerle de ilişkili olabilir.

Bu nedenle yalnızca belirtilere bakarak somatodispra​​ksi tanısı koymak doğru değildir. Gerektiğinde ergoterapist ve ilgili sağlık profesyonelleri tarafından kapsamlı değerlendirme yapılmalıdır.

Her Çocuk İçin Bireysel Gelişim Desteği

Bolluca ÖERM ailesi olarak çocukların gelişimsel ihtiyaçlarını bütüncül bir yaklaşımla ele alıyoruz.

Çocuğun duyusal özelliklerini, motor becerilerini, günlük yaşam performansını ve bağımsızlık düzeyini dikkate alan değerlendirmeler, doğru destek programının oluşturulmasına katkı sağlar.

Unutmayalım: Bazı çocuklar yapmak istemedikleri için değil, nasıl başlayacaklarını ve nasıl sürdüreceklerini organize etmekte zorlandıkları için desteğe ihtiyaç duyarlar.

Her Çocuk Özeldir, Her Adım Değerlidir.

Bolluca ÖERM – Özel Eğitimin Bolluca’sı.

Arnavutköy – Bolluca – Boğazköy ve çevresinde özel eğitim ve gelişimsel destek hizmetleri.

Arnavutköy Şubelerimiz için 0212 685 10 13 bize ulaşabilirsiniz.

Şirin Çocuk Dil Konuşma ve Ergoterapi Merkezi

Bayrampaşa, Sultangazi, Gaziosmanpaşa Şirin Çocuk Şubemiz için 0212 537 61 60 bize ulaşabilirsiniz.