Çocuğum Ekran Başında Saatlerce Duruyor Ama Dersin Başında Neden Zorlanıyor?

Çocuklarda Dikkat ve Duyusal Düzenleme

Ekran karşısında uzun süre vakit geçirebilen bir çocuğun ders sırasında dikkatini sürdürmekte zorlanması, ebeveynlerin sık karşılaştığı durumlardan biridir. Peki çocuk ekran başında sakin görünürken neden masa başında ders yapmakta, yönergeleri takip etmekte veya dikkatini sürdürmekte güçlük yaşar?

Bu durumun altında dikkat süreçleri, duyusal düzenleme, beden organizasyonu ve öz düzenleme becerileriyle ilişkili farklı etkenler bulunabilir.

Ekran Karşısında Sakin Olmak, Dikkatini Düzenleyebildiği Anlamına Gelir mi?

Ekranlar çocuklara hızlı, yoğun ve sürekli değişen uyaranlar sunar. Görsel hareketler, sesler, renkler ve anlık geri bildirimler çocuğun ilgisini canlı tutabilir.

Üstelik ekran karşısında çocuk çoğu zaman aktif bir zihinsel ve bedensel organizasyon gerektiren görevlerle karşılaşmaz.

Ancak eğitim ortamında çocuktan çok daha farklı beceriler beklenir:

• Dikkatini belirli bir etkinliğe yöneltmesi,

• Dikkatini belli bir süre devam ettirmesi,

• Verilen yönergeleri takip etmesi,

• Bedenini ve hareketlerini kontrol etmesi,

• Beklemesi ve dürtülerini yönetmesi,

• Sıkıcı veya zorlayıcı uyaranlara rağmen etkinliğini sürdürmesi.

Dolayısıyla ekran karşısında uzun süre kalabilmek, çocuğun dikkatini her ortamda aynı şekilde kullanabildiğini göstermez.

Duyusal Düzenleme Nedir?

Duyusal düzenleme, bireyin çevresinden ve kendi bedeninden gelen duyusal bilgileri işlemesi, anlamlandırması ve bu bilgilere uygun tepkiler verebilmesiyle ilişkili süreçleri ifade eder.

Çocuklar görme, işitme, dokunma, hareket, denge ve beden farkındalığı gibi duyusal sistemlerden gelen bilgileri sürekli işler.

Bazı çocuklar duyusal uyaranlara karşı daha hassas tepkiler verebilirken bazıları hareket etme, dokunma veya farklı duyusal deneyimler arayabilir.

Bu farklılıklar çocuğun günlük yaşamını, oyun becerilerini, dikkatini ve öğrenme süreçlerini etkileyebilir.

Çocuğun Ders Sırasında Zorlanmasının Olası Nedenleri

Ders sırasında yerinde duramama, dikkatini sürdürememe veya etkinlikten çabuk uzaklaşma her zaman isteksizlik ya da motivasyon eksikliği olarak değerlendirilmemelidir.

Bu davranışların altında farklı nedenler bulunabilir:

1. Duyusal işlemleme farklılıkları: Çocuk çevresindeki ses, ışık, hareket veya dokunsal uyaranları düzenlemekte zorlanabilir.

2. Dikkat ve yürütücü işlevler: Bir göreve başlama, planlama, sürdürme ve tamamlama becerilerinde güçlük yaşayabilir.

3. Beden organizasyonu: Oturma pozisyonunu korumak, bedenini organize etmek ve hareketlerini kontrol etmek zorlayıcı olabilir.

4. Öz düzenleme becerileri: Duygularını, davranışlarını ve tepkilerini yönetmekte desteğe ihtiyaç duyabilir.

Bu nedenle çocuğun davranışını yalnızca görünen sonuç üzerinden değil, davranışın arkasındaki ihtiyaçlar üzerinden değerlendirmek önemlidir.

Ergoterapi ve Duyu Bütünleme Desteği Neden Önemlidir?

Ergoterapi, çocuğun günlük yaşam aktivitelerine katılımını, bağımsızlığını ve işlevsel becerilerini desteklemeyi amaçlayan bir terapi alanıdır.

Duyu bütünleme yaklaşımı ise çocuğun duyusal bilgileri işleme ve bu bilgilere uygun tepkiler geliştirme süreçlerini değerlendirmeye yönelik yaklaşımlardan biridir.

Çocuğun ihtiyaçlarına göre planlanan ergoterapi ve duyu bütünleme çalışmaları;

• Beden farkındalığının desteklenmesine,

• Hareket ve koordinasyon becerilerinin geliştirilmesine,

• Günlük yaşam aktivitelerine katılımın artırılmasına,

• Dikkat ve öz düzenleme becerilerinin desteklenmesine,

• Oyun ve öğrenme süreçlerine katılımın güçlendirilmesine katkı sağlayabilir.

Burada önemli olan, her çocuğa aynı uygulamayı yapmak değil, bireysel değerlendirme sonucunda çocuğun ihtiyaçlarına uygun bir destek programı oluşturmaktır.

Ekran Süresi mi, Çocuğun Düzenleme Becerileri mi?

Çocukların ekran kullanımını değerlendirirken yalnızca kaç saat ekran karşısında kaldıklarına bakmak yeterli değildir. İçeriğin niteliği, kullanım zamanı, çocuğun yaşı, uyku düzeni, hareket ihtiyacı ve sosyal etkileşimleri de dikkate alınmalıdır.

Ekran kullanımının sınırlandırılması kadar çocuğun oyun, hareket, akran etkileşimi ve günlük yaşam deneyimlerinin desteklenmesi de önemlidir.

Unutulmamalıdır ki ekran karşısında sessiz kalmak, çocuğun bütün gelişimsel ihtiyaçlarının karşılandığı anlamına gelmez.

Çocuğun Davranışını Değil, İhtiyacını Anlamaya Çalışın

Çocuğunuz ekran karşısında uzun süre sakin kalıyor ancak ders sırasında dikkatini sürdürmekte, oturmakta veya yönergeleri takip etmekte zorlanıyorsa bu durumu yalnızca yaramazlık, isteksizlik ya da tembellik olarak değerlendirmeyin.

Çocuğun dikkat, duyusal düzenleme, beden organizasyonu ve öz düzenleme becerilerinin bir bütün olarak ele alınması gerekir.

Gerekli görüldüğünde ergoterapist, çocuk gelişimi uzmanı, psikolog ve ilgili diğer uzmanların değerlendirmesiyle çocuğa uygun destek planı oluşturulabilir.

Bolluca ÖERM olarak inanıyoruz: Her çocuğun öğrenme yolu farklıdır. Önemli olan çocuğu zorlamak değil, öğrenmesini destekleyen ihtiyaçları doğru anlamaktır.

Her Çocuk Özeldir, Her Adım Değerlidir.

Arnavutköy – Bolluca – Boğazköy ve çevresinde özel eğitim ve gelişimsel destek hizmetleri.

Arnavutköy Şubelerimiz için 0212 685 10 13 bize ulaşabilirsiniz.

Şirin Çocuk Dil Konuşma ve Ergoterapi Merkezi

Bayrampaşa, Sultangazi, Gaziosmanpaşa Şirin Çocuk Şubemiz için 0212 537 61 60 bize ulaşabilirsiniz.